آیا برای شما هم این سوال پیش آمده که تفاوت ADHD و ADD دقیقاً چیست؟ در گذشته، این دو عبارت برای توصیف دو زیرمجموعه مجزا از اختلال نقص توجه به کار میرفتند. اما امروزه، با تغییرات ایجاد شده در راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM-5)، عبارت ADD (Attention Deficit Disorder) دیگر به عنوان یک تشخیص بالینی رسمی استفاده نمیشود.
در حال حاضر، همه اشکال اختلال نقص توجه، تحت عنوان کلی ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) یا اختلال نقص توجه و بیش فعالی طبقهبندی میشوند.
📚 طبقهبندی جدید: سه نوع اصلی ADHD
برای درک بهتر تفاوت ADHD و ADD سابق، باید بدانید که در سیستم تشخیصی جدید، اختلال ADHD شامل سه نوع (Presentation) اصلی است که بر اساس بروز علائم در طول شش ماه گذشته تعیین میشوند:
۱. نوع با غلبه بیتوجهی (Predominantly Inattentive Presentation)
این نوع همان چیزی است که قبلاً با نام ADD شناخته میشد. در این حالت، علائم بیش فعالی یا تکانشگری (Impulsivity) به میزان قابل توجهی وجود ندارد.
-
علائم بارز:
-
ناتوانی در توجه به جزئیات یا اشتباهات ناشی از بیدقتی در کار مدرسه یا فعالیتهای دیگر.
-
دشواری در پیگیری دستورالعملها یا اتمام کارها.
-
مشکل در سازماندهی وظایف و فعالیتها.
-
فراموشکاری در فعالیتهای روزمره (مانند گم کردن وسایل).
-
به نظر میرسد که گوش نمیدهد.
-
۲. نوع با غلبه بیش فعالی/تکانشگری (Predominantly Hyperactive/Impulsive Presentation)
در این زیرمجموعه، علائم مربوط به نقص توجه، به اندازه کافی بروز نمیکنند. تمرکز اصلی بر روی رفتار و حرکت است.
-
علائم بارز:
-
بیقراری، تکان خوردن و وول خوردن.
-
سختی در ماندن در یک مکان برای مدت طولانی.
-
دویدن یا بالارفتن در شرایط نامناسب.
-
پاسخ دادن پیش از کامل شدن سوال (تکانشگری).
-
سختی در انتظار کشیدن یا نوبت گرفتن.
-
۳. نوع ترکیبی (Combined Presentation)
این رایجترین نوع ADHD است. فرد دارای تعداد کافی از علائم هر دو دسته بیتوجهی و بیش فعالی/تکانشگری است.
✅ چرا این تغییر مهم است؟ (ADHD vs. ADD)
دلیل اصلی حذف عبارت ADD و استفاده از ADHD با غلبه بیتوجهی این است که:
-
دقت تشخیصی: تضمین میکند که حتی افرادی که فقط مشکل تمرکز و توجه دارند، تحت یک چتر واحد قرار گیرند و از تشخیص دقیق و درمانهای مناسب بهرهمند شوند.
-
درمانهای متمرکز: با وجود نام مشترک ADHD، روشهای درمانی بسته به غلبه علائم متفاوت خواهند بود. برای مثال، رویکرد درمانی برای فردی که بیتوجهی غالب دارد، بیشتر بر روی تکنیکهای سازمانی و مهارتهای مطالعه متمرکز است، در حالی که برای نوع بیش فعالی/تکانشگری، مدیریت رفتار و کنترل هیجانات اولویت دارد.
💡 درمان ADHD در کلینیکهای تخصصی
اگر فرزند شما با مشکلاتی مانند نقص توجه، بیش فعالی یا تکانشگری درگیر است، مراجعه به یک کلینیک تخصصی اختلالات یادگیری گام اول و ضروری است. خدمات درمانی در این مراکز، متناسب با زیرمجموعه ADHD فرد طراحی میشود و میتواند شامل موارد زیر باشد:
-
نوروفیدبک: یک روش موثر برای آموزش خودتنظیمی مغز و بهبود توجه و کاهش تکانشگری.
-
کاردرمانی ذهنی: برای تقویت عملکردهای اجرایی و سازماندهی.
-
مشاوره و روانشناسی کودک: برای آموزش مهارتهای مدیریت خشم و رفتار به کودک و راهنمایی والدین.
-
گفتار درمانی (در صورت همزمانی با مشکلات کلامی).
با تشخیص صحیح و به موقع، میتوان به طور موثری به مدیریت علائم کمک کرد و آینده تحصیلی و اجتماعی کودک را بهبود بخشید.